Lancia Delta to włoski samochód klasy kompaktowej, którego historia obejmuje trzy generacje produkowane w latach 1979–1999 oraz 2008–2014. Szczególne miejsce zajmuje pierwsza generacja z wersjami HF Integrale, które zdominowały Rajdowe Mistrzostwa Świata. Więcej o ewolucji technicznej, silnikach i opiniach użytkowników przeczytasz w naszym zestawieniu.
Początki i ewolucja pierwszej generacji
Model zadebiutował jesienią 1979 roku podczas targów we Frankfurcie. Za projekt nadwozia odpowiadało studio Italdesign pod kierownictwem Giorgetto Giugiaro. Auto od początku oferowano z benzynowymi jednostkami 1.3 i 1.5, które pochodziły z pokrewnego technicznie Fiata Ritmo. W plebiscycie na Europejski Samochód Roku 1980 pojazd zdobył pierwsze miejsce.
W pierwszej połowie lat 80. gamę rozbudowano o usportowioną odmianę GT. Wyposażono ją w silnik 1.6 o mocy 105 KM, którą z czasem zwiększono do 108 KM. Wersja z katalizatorem oferowała 90 KM. Równolegle rozwijała się linia sedan, znana jako Lancia Prisma, która dzieliła płytę podłogową z Deltą.
Przełom nastąpił wraz z wprowadzeniem doładowania. W 1984 roku pokazano Deltę HF Turbo, która dzięki turbosprężarce Garrett AiResearch i pojemności 1.6 l osiągała 130 KM. Rok później moc wzrosła do 140 KM. Inżynierowie nie poprzestali na tym i w 1986 roku, z myślą o homologacji do rajdów grupy A, skonstruowali wersję z napędem na cztery koła.
Układ napędowy był zaawansowany. Z przodu zastosowano otwarty mechanizm różnicowy, pośrodku centralny dyferencjał z wiskotycznym sprzęgłem Fergusona, a z tyłu mechanizm różnicowy TorSen. Sercem został turbodoładowany silnik 2.0 o mocy 165 KM, przeniesiony z modelu Thema. Rok później, w 1987, ujawniono odmianę Delta Integrale, gdzie moc podniesiono do 185 KM.
Era 16-zaworowych głowic
Kolejny etap modernizacji przypadł na 1989 rok. Delta Integrale 16V otrzymała odnowiony silnik z 16-zaworową głowicą, co przełożyło się na moc 200 KM. Dalsze zmiany mechaniczne i rozszerzenie wyposażenia przyszły wraz z modelem Integrale Evoluzione w 1991 roku. Do standardu doszedł wówczas system ABS oraz katalizator, co paradoksalnie pozwoliło podnieść moc do 210 KM.
Szczytowe osiągi Evoluzione II
W 1993 roku pojawiła się finalna ewolucja – Integrale Evoluzione II. Auto otrzymało wielopunktowy wtrysk paliwa firmy Magneti Marelli, nową sprężarkę Garrett i trójfunkcyjny katalizator. Moc jednostki napędowej sięgnęła 215 KM. Dla kolekcjonerów powstały także limitowane serie, jak HF Turbo Integrale Martini w liczbie 400 sztuk czy S4 Stradale z silnikiem o potencjale 250 KM.
Jak Lancia Delta podbiła świat rajdów WRC?
Rajdowe odmiany tego modelu należą do najbardziej utytułowanych w historii motorsportu. Kierowcy startujący w kolejnych wersjach Delty wygrali łącznie 49 eliminacji Rajdowych Mistrzostw Świata w sezonach 1985–1992. Pozwoliło to marce zdobyć sześć razy z rzędu mistrzostwo świata w kategorii producentów, a indywidualni kierowcy sięgnęli po cztery tytuły mistrzowskie.
Kierowcy jeżdżący kolejnymi odmianami Lancii Delta wygrali łącznie 49 eliminacji Rajdowych Mistrzostw Świata, co dało marce sześć kolejnych tytułów w klasyfikacji producentów.
Każda rajdowa generacja przechodziła głębokie modyfikacje i występowała pod innym oznaczeniem. Poniżej znajdziesz specyfikację poszczególnych maszyn od debiutu w grupie B po ostatnie starty w grupie A:
| Delta S4 | 1985 | 4 zwycięstwa | 410–550 KM |
| Delta HF 4WD | 1987 | 11 zwycięstw | 240–260 KM |
| Delta HF Integrale | 1988 | 14 zwycięstw | 280–295 KM |
| Delta HF Integrale 16V | 1989 | 12 zwycięstw | 300–330 KM |
| Delta HF Integrale EVO | 1991 | 8 zwycięstw | 330–365 KM |
Czym charakteryzowała się Lancia Delta II?
Drugie wcielenie modelu zaprezentowano w marcu 1993 roku na targach w Genewie. Samochód zbudowano na globalnej płycie podłogowej Fiata, którą współdzielił m.in. z Tipo, Tempra, Coupé, Dedrą oraz Alfą Romeo 155. W stosunku do poprzednika zwiększono długość do 4011 mm i rozstaw osi do 2540 mm. Bagażnik w wersji pięciodrzwiowej oferował pojemność od 335 do 975 litrów przy ładowności 500 kg.
Gama silnikowa była rozbudowana i obejmowała zarówno jednostki wolnossące, jak i turbodoładowane. Bazowy motor benzynowy 1.6 8V osiągał 75 KM i 125 Nm momentu obrotowego. Do wyboru były też 16-zaworowe jednostki 1.6 (105 KM), 1.8 (131 KM) czy dwulitrowe konstrukcje. Topowy wariant 2.0 16V Turbo generował 193 KM przy 5700 obr./min i 290 Nm momentu obrotowego. Ofertę uzupełniał turbodiesel 1.9 TD o mocy 90 KM.
W 1996 roku linię nadwoziową wzbogacono o trzydrzwiową odmianę HPE. Lista opcji wyposażeniowych imponowała. Auto mogło mieć tapicerkę z alcantary, sportowe fotele Recaro, automatyczną klimatyzację, a także zawieszenie o elektronicznie regulowanej sile tłumienia amortyzatorów. W zakresie bezpieczeństwa oferowano poduszkę powietrzną kierowcy i pirotechniczne napinacze pasów.
Co wyróżniało trzecią generację modelu?
Ostatnia, trzecia odsłona Lancii Delta trafiła do produkcji w 2008 roku. Auto powstało na bazie podzespołów Fiata Bravo, jednak rozmiarami wyraźnie go przewyższało. Długość nadwozia wynosiła 4520 mm, szerokość 1797 mm, a rozstaw osi aż 2700 mm. Producent zrezygnował z nadwozia trzydrzwiowego na rzecz jedynie pięciodrzwiowego hatchbacka o pojemności bagażnika od 380 do 1190 litrów.
Zgodnie z duchem epoki wszystkie jednostki napędowe otrzymały turbodoładowanie. Podstawową konstrukcją był benzynowy 1.4 T-Jet o mocy 120 KM przy 5000 obr./min, generujący 206 Nm momentu obrotowego. W ofercie znalazł się także oszczędny silnik 1.6 MultiJet w dwóch wariantach mocy: 105 KM i 120 KM. Średnie zużycie paliwa dla tej odmiany wynosiło od 4,6 do 4,7 l/100 km.
Silniki benzynowe o sportowym zacięciu
Technologiczną wizytówką stał się motor 1.8 Di Turbojet o mocy 200 KM, seryjnie łączony z sześciostopniową automatyczną skrzynią biegów. Moment obrotowy dochodził tu do 320 Nm już przy 1400 obr./min. Sprint od 0 do 100 km/h zajmował tylko 7,4 sekundy, a prędkość maksymalna sięgała 235 km/h. Nieco słabsza, ale nadal dynamiczna była jednostka 1.4 MultiAir Turbo o mocy 140 KM.
Wysokoprężne momenty obrotowe
Silniki Diesla również oferowały świetne osiągi przy niskim zapotrzebowaniu na paliwo. Topowy wariant 1.9 TwinTurbo MultiJet rozwijał 190 KM i 400 Nm momentu obrotowego dostępnych od 2000 obr./min. Przyspieszenie do setki wynosiło w nim 7,9 s, a prędkość maksymalna 222 km/h. Dostępny był także silnik 2.0 MultiJet o mocy 165 KM, który potrzebował 8,5 s na osiągnięcie 100 km/h.
Zaawansowane systemy wsparcia kierowcy
Lancia Delta III oferowała technologie nietypowe dla segmentu kompaktowego. Reactive Suspension System, czyli elektronicznie sterowane zawieszenie o zmiennym stopniu tłumienia, automatycznie dostosowywało charakterystykę do rodzaju nawierzchni. System Absolute Handling System symulował działanie samoblokującego mechanizmu różnicowego, redukując podsterowność. W wyposażeniu znalazł się także półautomatyczny asystent parkowania.
Reactive Suspension System automatycznie regulował siłę tłumienia amortyzatorów w zależności od rodzaju drogi i generowanych drgań, poprawiając zarówno komfort, jak i precyzję prowadzenia.
Zmiany po liftingu i wersje wyposażeniowe
Modernizacja w 2011 roku przyniosła odświeżoną atrapę chłodnicy i nowe nazwy poziomów wyposażenia: Argento, Oro, Platino oraz Executive. Wprowadzono również ekonomiczniejszy silnik 1.6 MultiJet o mocy 105 KM. W tym samym roku samochód trafił do Wielkiej Brytanii i Irlandii pod marką Chrysler. Produkcję zakończono ostatecznie w 2014 roku, a sprzedaż w Polsce odnotowała zaledwie 57 sztuk w tym końcowym okresie.
Jak Lancia Delta wypada na rynku wtórnym w 2026 roku?
Rynek wtórny w 2026 roku wyraźnie dzieli zainteresowanie w zależności od generacji. Najbardziej pożądane są pierwsze, rajdowe wersje HF Integrale. Ceny egzemplarzy Evoluzione II w stanie kolekcjonerskim przekraczają wartość nowych samochodów segmentu premium. Mniej emocjonujące, ale zauważalnie tańsze są modele trzeciej generacji z silnikami MultiJet i T-Jet, które konkurują cenowo z używanymi Fiatami Bravo.
Przy wyborze Delty II głównym wyzwaniem pozostaje dostęp do części blacharskich i stan techniczny jednostek. Wersje z silnikami wysokoprężnymi 1.9 TD i benzynowymi 2.0 16V ceni się za prostą konstrukcję. Z kolei trzecia generacja kusi zaawansowanym wyposażeniem i przestronnym wnętrzem, choć potencjalne awarie skomplikowanych układów elektronicznych czy dwusprzęgłowych przekładni Selectronic wymagają wnikliwej diagnostyki przed zakupem. Użytkownicy chwalą komfort, ale wskazują na kapryśną elektronikę.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kiedy i gdzie zadebiutowała pierwsza Lancia Delta?
Pierwsza Delta została pokazana jesienią 1979 roku na targach we Frankfurcie.
Jakie silniki oferowano w początkowych wersjach Delty?
Na start dostępne były benzynowe jednostki 1.3 i 1.5, pochodzące technicznie z Fiata Ritmo.
Co wyróżniało rajdowe wersje HF Integrale?
Były to usportowione odmiany z turbodoładowaniem i napędem 4×4, które dominowały w rajdach WRC.
Ile zwycięstw i tytułów zdobyła Lancia Delta w WRC?
Modele Delty wygrały 49 odcinków WRC w latach 1985–1992, co dało marce sześć z rzędu tytułów producentów.
Jakie zmiany wprowadzono w wersji Integrale 16V i Evoluzione?
W 1989 wprowadzono 16-zaworową głowicę podnoszącą moc do około 200 KM, a model Evoluzione dodał więcej wyposażenia, ABS i katalizator zwiększający moc do 210 KM.
Czym charakteryzowała się trzecia generacja Delta (2008–2014)?
Delta III była większa od poprzedników, bazowała na podzespołach Fiata Bravo i oferowała wyłącznie turbodoładowane silniki oraz zaawansowane systemy wspomagające kierowcę.
Jakie są typowe problemy przy zakupie używanej Delty?
W zależności od generacji kłopotem bywają dostępność części blacharskich, skomplikowana elektronika oraz potencjalne awarie dwusprzęgłowych skrzyń Selectronic.
