Droga ekspresowa S12 – przebieg, mapa, aktualny stan prac

W maju 2026 roku kierowcy mają do dyspozycji już 93 km drogi ekspresowej S12, podczas gdy 98 km jest w budowie, a dla 13,3 km trwa przetarg. Docelowo trasa ta połączy autostradę A1 koło Piotrkowa Trybunalskiego z przejściem granicznym z Ukrainą w Dorohusku. Poznaj szczegółowy przebieg i aktualny stan realizacji tej strategicznej inwestycji.

Czym jest droga ekspresowa S12 i jakie ma znaczenie?

Droga ekspresowa S12 to jedna z najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych we wschodniej Polsce, która w przyszłości połączy województwo łódzkie, mazowieckie i lubelskie. Trasa ta zapewni najkrótsze połączenie zachodniej Polski z Radomiem i Lublinem, jednocześnie przejmując międzynarodowy ruch tranzytowy w kierunku Kijowa. Inwestycja jest realizowana w ramach Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 roku i stanowi istotny korytarz komunikacyjny o znaczeniu gospodarczym oraz militarnym.

Na całej długości będzie to droga dwujezdniowa z dwoma pasami ruchu w każdym kierunku. Wyjątkiem jest część obwodnicy Lublina, gdzie na wspólnym przebiegu z trasą S19 kierowcy zyskali po trzy pasy ruchu na obu jezdniach. To rozwiązanie znacząco podnosi przepustowość w rejonie aglomeracji lubelskiej.

Trasa uzupełnia istniejącą sieć dróg szybkiego ruchu, odciążając przeciążoną DK12, gdzie średni dobowy ruch waha się od blisko 10 tys. pojazdów w okolicy Radomia do prawie 25 tys. w rejonie Piotrkowa Trybunalskiego. Dzięki nowej ekspresówce podróżowanie stanie się nie tylko szybsze, lecz przede wszystkim bezpieczniejsze.

Jaki jest aktualny stan prac na poszczególnych odcinkach?

Stan realizacji drogi S12 w połowie 2026 roku przedstawia się następująco: kierowcy korzystają już z 93 km trasy, 98 km pozostaje w budowie, a 13,3 km jest na etapie przetargu. Dla pozostałych blisko 200 km przygotowywana jest niezbędna dokumentacja projektowa i środowiskowa. Prace toczą się jednocześnie we wszystkich trzech województwach, choć z różną intensywnością i na odmiennych etapach administracyjnych.

Całość inwestycji podzielono na kilkanaście odcinków realizacyjnych. Na Mazowszu i Lubelszczyźnie dominują już roboty budowlane, podczas gdy w województwie łódzkim trwają głównie prace przygotowawcze i procedury środowiskowe. Taki podział wynika z późniejszego ustalenia ostatecznego przebiegu na zachodnim krańcu trasy.

Jak wygląda postęp w województwie łódzkim?

W województwie łódzkim punkt początkowy trasy ustalono na węźle Łódź Południe, gdzie krzyżują się autostrada A1 i droga ekspresowa S8. Stamtąd S12 ma biec przez Sulejów i Opoczno, a w okolicach Kozenina skrzyżuje się z przyszłą drogą ekspresową S74. Dla odcinka z Łodzi do Kozenina zakończono już dwie tury spotkań informacyjnych z mieszkańcami i samorządami, a obecnie prowadzona jest inwentaryzacja przyrodnicza niezbędna do Raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Równolegle opracowywany jest fragment o długości 61,2 km od Piotrkowa Trybunalskiego przez Sulejów do granicy z województwem mazowieckim. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi wydał decyzję środowiskową dla tego odcinka już 30 maja 2019 roku. W sierpniu 2020 roku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wezwała jednak inwestora do uzupełnienia dokumentacji. Po wieloletnich analizach i dodatkowym przetargu pod koniec 2024 roku przekazano materiały. Ostateczna decyzja środowiskowa spodziewana jest latem 2026 roku.

Jakie odcinki powstają w województwie mazowieckim?

W realizacji znajdują się dwa odcinki o łącznej długości niemal 30 km. Pierwszy z nich – od granicy województw do Przysuchy – ma 14,4 km, a umowę z firmą Budimex S.A. na kwotę 452,1 mln zł podpisano w maju 2024 roku. Drugi fragment, od Przysuchy do Wieniawy, liczy 14,7 km i za 597,4 mln zł realizuje konsorcjum firm Mirbud i Kobylarnia. Obie inwestycje prowadzone są w systemie „Projektuj i buduj”.

W sumie wartość kontraktów na mazowieckie odcinki przekracza miliard złotych. Wykonawcy zaprojektują i wybudują trzy węzły drogowe: Gielniów na przecięciu z DW728, Przysuchę na skrzyżowaniu z DW727 oraz Wieniawę u zbiegu z obecną DK12. Powstaną także dwa Miejsca Obsługi Podróżnych – MOP Wieniawa Północ i MOP Wieniawa Południe – oraz obwód utrzymania drogi. W bezpośrednim sąsiedztwie trasy zaplanowano również nowoczesną infrastrukturę dla pieszych i rowerzystów.

Roboty budowlane ruszą po uzyskaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z zapowiedziami, Wojewoda Mazowiecki ma wydać decyzje ZRID jesienią 2026 roku. Następnie wykonawcy przystąpią do prac ziemnych, mostowych i drogowych. Całość prac na obu odcinkach ma zakończyć się w drugiej połowie 2028 roku.

Kolejny fragment – od Wieniawy do węzła Radom Południe – jest na etapie przetargu. Podpisanie umowy w systemie „Projektuj i buduj” zaplanowano jeszcze na 2026 rok. Zadanie obejmuje przygotowanie projektu budowlanego, uzyskanie decyzji ZRID oraz budowę 13 km drogi ekspresowej wraz z węzłem Radom Południe. Powstaną tam także obiekty inżynierskie, oświetlenie i odwodnienie trasy.

Łączny koszt realizacji odcinka Przysucha–Wieniawa to 597,4 mln zł. Na wykonanie projektu oraz uzyskanie decyzji ZRID wykonawca ma 21 miesięcy, a pozostałe 22 miesiące przeznaczono na roboty budowlane z uwzględnieniem przerw zimowych od połowy grudnia do połowy marca.

Co dzieje się na Lubelszczyźnie?

W województwie lubelskim kierowcy korzystają już z odcinka od węzła Puławy Zachód do Piask. Fragment od Anielina do Puław jest obecnie jednojezdniowy – drugą jezdnię dobuduje się wraz z realizacją trasy od Radomia. Dalszy ciąg S12, czyli blisko 75 km od węzła Piaski Wschód do Dorohuska, podzielono na pięć odcinków realizacyjnych.

Obwodnica Chełma o długości 13,8 km jest zaawansowana w ponad 60 procentach. Dla dwóch odcinków – Piaski–Dorohucza (9,8 km) oraz Chełm–Dorohusk (22,9 km) – uzyskano już decyzje ZRID, a wykonawcom przekazano place budowy. Wkrótce decyzję ZRID ma otrzymać także fragment między Dorohuczą a Chełmem o długości 22,3 km.

W trakcie badań geologicznych na połączeniu odcinków Piaski–Dorohucza i Dorohucza–Chełm odkryto składowisko odpadów przemysłowych pod warstwą ziemi. Konieczne stało się ominięcie tego miejsca poprzez zmianę przebiegu trasy między Pełczynem a miejscowością Chojno Nowe Drugie. Obecnie trwają prace nad nowym wariantem tego 5,7-kilometrowego fragmentu, a wniosek o decyzję środowiskową ma zostać złożony do połowy 2026 roku.

Jakie parametry techniczne będzie miała trasa?

Wszystkie nowo budowane odcinki S12 powstaną jako droga dwujezdniowa z dwoma pasami ruchu w każdą stronę. Każdy pas będzie miał 3,5 metra szerokości, a dodatkowo przewidziano pas awaryjny o szerokości 2,5 metra. Wybór rodzaju nawierzchni – betonowej lub asfaltowej – pozostaje w gestii wykonawcy i musi być zgodny z warunkami technicznymi GDDKiA.

Na trasie powstaną liczne obiekty inżynierskie: wiadukty, mosty, przepusty oraz duże przejścia dla zwierząt. Projektanci uwzględnili także urządzenia ochrony środowiska, w tym ekrany akustyczne i systemy odwodnienia. Równolegle do drogi głównej wybudowane zostaną drogi dojazdowe obsługujące ruch lokalny.

Infrastruktura towarzysząca obejmuje nie tylko Miejsca Obsługi Podróżnych i obwody utrzymania drogi, ale również chodniki i ścieżki rowerowe przy głównych ciągach. To rozwiązanie docenią mieszkańcy miejscowości, przez które obecnie przebiega przeciążona DK12. Nowa ekspresówka odciąży lokalne drogi i poprawi komfort życia okolicznych społeczności.

Jak finansowana jest budowa S12?

Droga ekspresowa S12 powstaje w oparciu o środki z budżetu państwa oraz fundusze Unii Europejskiej. W sumie Komisja Europejska przyznała ponad 102 mln euro w ramach Instrumentu Łącząc Europę na lata 2021-2027 na budowę przygranicznego odcinka z Chełma do Dorohuska. Z kolei na obwodnicę Chełma pozyskano 225 mln zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko.

Dofinansowanie unijne obejmuje przede wszystkim wschodnie fragmenty trasy, które mają istotne znaczenie dla międzynarodowego korytarza transportowego w kierunku Ukrainy. Ukończenie tego odcinka usprawni ruch towarowy i osobowy na wschodniej granicy Unii Europejskiej, co przekłada się na wymierne korzyści ekonomiczne dla całego regionu.

Jak zmieniał się planowany przebieg trasy na przestrzeni lat?

Pierwotnie zakładano, że S12 rozpocznie się w okolicach Piotrkowa Trybunalskiego. Po analizach i decyzjach administracyjnych punkt startowy przesunięto na węzeł Łódź Południe, gdzie trasa stanowi naturalne przedłużenie drogi ekspresowej S8 w kierunku wschodnim i południowo-wschodnim. Ta zmiana ma utworzyć spójny korytarz łączący autostradę A4 z centrum i wschodem kraju.

Dodatkowo, zgodnie z ustaleniami z 2026 roku, docelowy przebieg S12 od A1 do węzła Kozenin będzie oznaczony jako droga S74, a dalej w stronę granicy mazowieckiej jako S12. Na rozpatrzenie czeka również decyzja środowiskowa dla 67-kilometrowego odcinka od Radomia do obwodnicy Puław, gdzie od odwołanej decyzji RDOŚ wpłynęły zażalenia rozpatrywane obecnie przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska.

W lutym 2026 roku samorządy z Wielkopolski, Lubuskiego i Dolnego Śląska podpisały memorandum postulujące przedłużenie S12 od węzła Łódź Południe dalej na zachód – przez Leszno, Wschowę i Głogów – aż do granicy z Niemcami w śladzie obecnej DK12.

Historia budowy trasy sięga 2006 roku, kiedy to samorządowcy województw lubelskiego, łódzkiego i mazowieckiego zawiązali stowarzyszenie na rzecz jej realizacji. Od tego czasu oddano do użytku kolejne fragmenty, w tym obwodnicę Puław z mostem na Wiśle (2008 rok i etap drugi w sierpniu 2018 roku), a także odcinki tworzące wspólny przebieg z S17 od Kurowa do Piask. Obecnie tempo prac znacząco przyspieszyło, a oddanie do ruchu całej trasy planowane jest w perspektywie do 2033 roku.