G wagon – dane techniczne, historia, osiągi

Mercedes-Benz G wagon, nazywany też Klasą G lub Gelendą, to terenowy SUV o imponującej historii sięgającej 1979 roku. W wersji AMG G 63 przyspieszenie od 0 do 100 km/h wynosi zaledwie 4,5 sekundy, a dane techniczne zmieniały się wraz z kolejnymi generacjami. W artykule szczegółowo opisujemy ewolucję, osiągi i parametry techniczne tego legendarnego modelu.

Historia Mercedesa G – od wojska do luksusu

Prace nad pojazdem terenowym pod marką Mercedes-Benz ruszyły w 1972 roku. Wspólnie z austriackim Steyr-Daimler-Puch opracowano koncepcję lekkiego, ale niezwykle wytrzymałego auta z napędem 4×4. Produkcję ulokowano w Grazu, gdzie od 1979 roku samochód powstaje ręcznie, zachowując charakterystyczne kanciaste kształty. Pierwszy prototyp – jeszcze drewniany – ukończono w 1974 roku, a następnie testowano go w ekstremalnych warunkach, od Sahary po koło podbiegunowe.

Od 1979 roku G wagon jest wytwarzany ręcznie w austriackiej fabryce w Grazu, a jego konstrukcja wiernie trzyma się pierwotnych założeń: maksymalnej wytrzymałości i terenowej funkcjonalności.

Pierwsza generacja, oznaczona kodem W460, trafiła do sprzedaży w lutym 1979 roku. Oferowano ją z dwoma rozstawami osi: 2400 mm i 2850 mm, w trzech typach nadwozia (terenowe, kabriolet, furgon). Masa własna wahała się od 2350 do 2600 kg, a zbiornik paliwa mieścił 68 litrów – bagażnik mógł pomieścić od 480 do 2250 litrów. Ogromnym impulsem dla projektu było zamówienie 20 tysięcy egzemplarzy przez szacha Iranu, Mohammada Reza Pahlawiego. Ostatecznie pierwsze 400 sztuk trafiło do niemieckiej policji i celników, a wkrótce G wagon stał się podstawowym pojazdem armii szwajcarskiej (jako Puch G 230 GE), norweskiej i argentyńskiej. W Niemczech od 1988 roku wykorzystywano wersję MB290D Wolf.

Do Polski G wagon dotarł na początku lat 90. – około 250 pojazdów zakupiła Straż Graniczna, a kolejne trafiły do Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych. W latach 1994–1995 Wojsko Polskie nabyło 115 egzemplarzy. Łącznie z produkcją licencyjną we Francji i Grecji, do 2007 roku mercedesy G służyły w siłach zbrojnych 26 państw. Produkcja użytkowych wersji W461, pozbawionych cywilnego przepychu, trwa do dziś na zamówienia rządowe i militarne.

Ewolucja generacji – dane techniczne

Przełom nastąpił w 1989 roku na salonie we Frankfurcie, gdzie zaprezentowano drugą generację o kodzie W463. Odchodząc od czysto użytkowego charakteru, G wagon stał się luksusowym SUV-em w stylu retro. Zamiast dołączanego napędu przedniego, W463 otrzymał stały napęd na cztery koła z trzema elektronicznie blokowanymi mechanizmami różnicowymi. Tylko ten model łączy elektroniczną kontrolę trakcji 4ETS z możliwością 100-procentowej blokady każdego dyferencjału.

Mercedes G jest jedynym seryjnie produkowanym samochodem na świecie, wyposażonym jednocześnie w system 4ETS i trzy w pełni blokowane mechanizmy różnicowe.

Druga generacja przeszła szereg modernizacji. W 2007 roku wprowadzono tylne lampy LED i odświeżone wnętrze, a w 2012 roku dołączyły światła do jazdy dziennej LED, nowe lusterka i zmodyfikowana deska rozdzielcza. Wymiary W463 z tego okresu wynosiły 4661 mm długości, 1760 mm szerokości i 1836 mm wysokości. Największa zmiana mechaniczna miała miejsce w 2015 roku: silnik V8 5,5 l zastąpiono jednostką 4,0 l biturbo o mocy 422 KM, a wersje AMG zyskały jeszcze większą moc. W ofercie pozostały też sprawdzone diesle: G 350 BlueTEC z 211 KM i G 350d o mocy 245 KM.

W 2018 roku Mercedes zaskoczył – zaprezentował trzecią generację, ponownie z kodem W463, ale zbudowaną całkowicie od nowa. Rama drabinowa i blokady dyferencjałów pozostały, jednak przednie zawieszenie zmieniono na niezależne wielowahaczowe. Auto wydłużyło się do 4817 mm, poszerzyło do 1931 mm, a rozstaw osi wzrósł do 1638 mm. Wprowadzono cyfrowe wskaźniki, system MBUX i dziewięciobiegową automatyczną skrzynię. W 2024 roku przeprowadzono subtelny lifting, dodając reflektory Multibeam LED, dodatkowe kamery i nową kierownicę z panelami dotykowymi. W 2026 roku G wagon oferowany jest z silnikami benzynowymi, wysokoprężnymi oraz w pełni elektrycznym G 580 EQ.

Osiągi i właściwości terenowe

W zależności od wersji, osiągi G wagona znacząco się różnią. Poniższa tabela zbiera parametry wybranych odmian trzeciej generacji:

Niezależnie od napędu, G wagon zachowuje doskonałe właściwości terenowe. Dzięki sztywnej tylnej osi, ramie i standardowemu reduktorowi, pojazd radzi sobie na wzniesieniach o nachyleniu 80% i zachowuje stabilność przy bocznym przechyle sięgającym 54%. Głębokość brodzenia w nowej generacji wynosi ponad 0,5 metra, a kąt natarcia i zejścia są odpowiednio duże. Elektroniczny system ESP z asystentem hamowania BAS dba o bezpieczeństwo na asfalcie.

Wersja elektryczna G 580 EQ łączy imponujący moment obrotowy 1164 Nm z cichą, bezemisyjną jazdą. Przyspieszenie 4,7 s do 100 km/h stawia ją niemal na równi z AMG, a możliwość pokonywania trudnego terenu nie została ograniczona. W 2026 roku G wagon oferuje także tryby jazdy (Eco, Sport, Comfort, Individual oraz G-Mode), które dostosowują charakterystykę układu napędowego do warunków.

Wersje specjalne i militarna spuścizna

Przez 47 lat produkcji Mercedes stworzył wiele limitowanych i specjalistycznych odmian. Do najbardziej zapadających w pamięć należą:

• G 63 AMG 6×6 – trzyosiowy potwór z napędem portalowym, prześwitem 46 cm i pięcioma blokadami dyferencjałów, napędzany 5,5-litrowym V8 o mocy 544 KM
• G 500 4×4² – podwyższona wersja z osiami portalowymi i 22-calowymi kołami, oferująca ekstremalny prześwit
• G 350 BlueTEC – pierwszy diesel z technologią AdBlue, ograniczającą emisję spalin
• G BA3 Final Edition – limitowana seria zamykająca erę 3-drzwiowego nadwozia w 2011 roku

Pomimo ewolucji w stronę luksusu, G wagon nie zapomniał o wojskowych korzeniach. Model W461, pozbawiony ozdobników i wyposażony w sprawdzonego turbodiesla R5 270 CDI o mocy 150 KM, nadal trafia do jednostek specjalnych i armii na całym świecie. Polska Straż Graniczna i Wojsko Polskie przez lata użytkowały setki tych pojazdów, a w 2002 roku nasza armia otrzymała 25 niemieckich Wolfów. Ten dualny charakter – z jednej strony pancerna terenówka, z drugiej ekskluzywny SUV – czyni G wagon wyjątkowym w skali światowej motoryzacji.